Civatayı az sıkmak bağlantının gevşemesine, fazla sıkmak ise civatanın uzayıp kopmasına yol açar. Doğru değer; civatanın çapına, kalite sınıfına ve dişteki sürtünmeye göre değişir. Aşağıdaki tablo, sahada en çok ihtiyaç duyulan değerleri tek yerde toplar.
Metrik civata sıkma torku tablosu (Nm)
| Ölçü | 8.8 | 10.9 | 12.9 |
|---|---|---|---|
| M5 | 6 | 9 | 10 |
| M6 | 10 | 15 | 17 |
| M8 | 25 | 36 | 42 |
| M10 | 48 | 71 | 83 |
| M12 | 84 | 123 | 144 |
| M14 | 133 | 195 | 229 |
| M16 | 206 | 302 | 354 |
| M20 | 415 | 592 | 692 |
| M24 | 714 | 1017 | 1190 |
| M30 | 1420 | 2033 | 2380 |
Değerler normal diş, kaplamasız veya hafif yağlı civata ve yaklaşık 0,14 sürtünme katsayısı için yaklaşık değerlerdir. Makine veya proje üreticisinin verdiği tork değeri her zaman önceliklidir.
M12 civata kaç torkla sıkılır?
8.8 kalite M12 civata için yaklaşık 84 Nm, 10.9 kalite için yaklaşık 123 Nm uygulanır. M6 civatada bu değer 8.8 kalitede yaklaşık 10 Nm'dir. Küçük çaplarda tork anahtarı kullanmak, elle sıkmaya göre çok daha güvenli sonuç verir.
Tork değerini neler değiştirir?
- Yağlama: Yağlı veya kaydırıcı sürülmüş dişte aynı tork daha fazla ön gerilme oluşturur. Tablodaki değer aynen uygulanırsa civata zorlanabilir.
- Kaplama: Galvaniz ve çinko lamel kaplamalar sürtünmeyi değiştirir. Sıcak daldırma galvanizde değerler ayrıca belirlenmelidir.
- Somun ve pul: Somunun sınıfı civatayla eşleşmiyorsa somun dişi sıyırabilir.
- Paslanmaz civata: A2 ve A4 civatalar çelik civatalardan farklı değerlerle sıkılır, tablo bunlar için geçerli değildir.
Sahada sık yapılan hatalar
Darbeli makineyle son sıkmayı yapmak, kullanılmış ve uzamış civatayı tekrar takmak ve ezik pul kullanmak en yaygın hatalardır. Yük taşıyan ve titreşimli bağlantılarda civata, somun ve pul birlikte yenilenmelidir.
Kalite sınıfının ne anlama geldiğini 8.8, 10.9 ve 12.9 kalite sınıfı yazımızda anlattık. Altı köşe civata, imbus civata ve uyumlu somun ihtiyacınızı tek listede gönderebilirsiniz.
Yorum Yap